نمایش محتوا نمایش محتوا

توصیه های بهداشتی ما ، برای نوروز شما ( نوروزتان مبارک)

noroz1.JPG

سبزه، ماهي قرمز، مهماني‌هاي مكرر، شيريني و شكلات و … واژه‌هاي مشترك تمام نوروزهاي

ماست. مخصوصا براي كودكان و افراد پرخور مصرف آجيل و شيريني و انواع غذاها جزو به يادماندني‌ترين ويژگي‌هاي نوروز هستند. اما گاهي همين به ياد ماندني‌ها، آسيب‌هاي جدي و سنگيني به بدن آنها وارد مي‌كند. درست است كه حضور در مهماني‌هاي مختلف و تعارفات بي جا خيلي وقت‌ها سبب پرخوري مي‌شود اما با رعايت بعضي نكات به سادگي مي‌توان از دچار شدن به بيماري و تلخ شدن اين ايام جلوگيري كرد.

اهميت صبحانه

 صبحانه از مهمترين وعده‌هاي غذايي است كه براي سلامت تندرستي افراد حائز اهميت است. ولي در اين ايام به دليل تغيير ساعات خواب معمولا افراد دير از خواب بيدار مي‌شوند و صبحانه از وعده‌هاي غذايي‌شان ناديده گرفته مي‌شود. با اين حال بهتر است در ايام تعطيل افراد ساعات خواب خود را طوري تنظيم كنند كه بتوانند صبحانه كاملي شامل مقادير مناسبي نان، شير، پنير، گردو و … را صرف كنند و حتي‌الامكان از خوردن كره، خامه و سرشير پرهيز كنند و براي ايجاد تنوع غذايي در صبحانه از تخم مرغ، خيار، گوجه فرنگي و ميوه‌ها و آب ميوه استفاده كنند.

آجيل و شيريني كم مصرف كنيد

مصرف بيش از حد آجيل و شيريني‌جات علي‌رغم وجود مواد مغذي، مي‌تواند عوارض و پيامدهايي به خصوص در كودكان به دنبال داشته باشد.

به نظر كارشناسان و متخصصان تغذيه از نظر اصول تغذيه مصرف هر نوع ماده غذايي مي‌بايست با رعايت اصل تعادل همراه باشد در غير اين صورت هر ماده غذايي و مغذي مي‌تواند به جاي اثرات مفيدش براي انسان همراه با مضراتي باشد. لذا توصيه مي‌شود در ايام نوروز افراد از مصرف بيش از حد آجيل و شيريني پرهيز نمايند.

آجيل تركيبي از مغزهاي مختلفي است كه به اشكال متفاوتي تهيه مي‌شود. در كشور ما نيز كمابيش به صورتي مطلوب مصرف مي‌شود ضمن اين كه نتايج مطالعات اخير نشان مي‌دهد كه مصرف آجيل اثرات مثبتي بر سلامت بدن دارد به نحوي كه چربي موجود در انواع آجيل باعث كاهش اختلالات قلبي – عروقي مي‌شود. ولي بايد توجه داشت كه مصرف بي‌رويه آجيل قطعا مي‌تواند موجب بروز مشكلاتي شود. چون معمولا در تهيه انواع آجيل‌ها از مقادير زيادي نمك استفاده مي‌شود، بنابراين مصرف زياد آجيل به ويژه در صورتي كه ميزان نمك آن بيش از حد متعارف باشد ممكن است عوارضي را به خصوص در بيماران قلبي – عروقي يا افراد داراي فشار خون باعث شود.

از طرفي برخي از تركيبات موجود در آجيل مانند بادام‌زميني در بعضي افراد آلرژن مي‌باشد و با مصرف اين دسته مواد دچار عكس‌العمل‌هاي آلرژيك مي‌شوند لذا توصيه مي‌شود افراد حتي المقدور از مصرف مواد آلرژي‌زا بپرهيزند.

عوارض بيشتر شيريني‌ها نسبت به آجيل

مصرف شيريني‌ها نيز از قواعد كلي مورد ذكر در مورد آجيل پيروي مي‌كند. با اين تفاوت كه زياده‌روي در مصرف شيريني‌جات عوارض بيشتري را در مقايسه با مصرف بي رويه آجيل به همراه خواهد داشت.

بايد تاكيد كرد كه مصرف شكر در دنيا سه برابر ميزان مورد نياز آن است به عبارتي بايد مصرف شكر را به يك سوم كنوني تقليل داد كه قطعا كاهش مصرف شيريني از راهكارهاي موثر در اين راستا خواهد بود.

متخصصان معتقدند: شيريني‌جات به لحاظ دارا بودن انرژي زياد بويژه موادي نظير خامه‌ها كه حاوي انرژي متراكمي هستند در چاقي و افزايش وزن افراد نسبت به آجيل از اهميت بيشتري برخوردارند.

مصرف بي‌رويه شيريني در اطفال با توجه به كاهش اشتها و سيري كاذبي كه به همراه دارد موجب كمبود ساير مواد مغذي مورد نياز جهت رشد اين گروه مي‌شود؛ همچنين استفاده از برخي تركيبات نظير رنگ‌ها، كاكائو و ساير موارد در تهيه و تزئين شيريني‌ها بر عوارض آن مي‌افزايد.

مراقب دندانهاي خود باشيد

مشكلات دنداني از جمله مشكلاتي است كه در نتيجه مصرف زياده از حد شيريني و شكلات در كودكان ايجاد مي‌شود به ويژه چنانچه بعد از هر بار مصرف به بهداشت دندانها و مسواك زدن توجه نشود به همين دليل توصيه مي‌شود در اين ايام به بهداشت دندانها توجه بيشتري شود و استفاده از مسواك به وعده‌هاي غذايي محدود نشود و بعد از مصرف آجيل و شيريني هم مسواك زدن را فراموش نكنيم.

m1.jpg

آب بنوشيد

تغيير ديگري كه در ايام تعطيلات سال نو به طور معمول در تغذيه افراد رخ مي‌دهد كاهش چشمگير مصرف آب است.

در حقيقت به علت ديد و بازديد و گذراندن زمان طولاني در خارج از خانه مصرف آب در افراد كاهش مي‌يابد و اين امر مي‌تواند مشكلاتي براي سلامتي انسان ايجاد كند كه بارزترين آنها، بروز يبوست است. آب يكي از مهمترين و مفيدترين موادي است كه از بروز يبوست پيشگيري مي‌كند و با كاهش مصرف آن، اين عارصه به خصوص در كساني كه مستعد ابتلا به آن هستند ناراحتي ايجاد مي‌كند. همچنين مصرف آب براي تعديل واكنش‌هاي داخلي بدن و حفظ شادابي و سلامتي پوست نيز ضروري است. پس توصيه مي‌شود براي نوشيدن آب خود برنامه‌ريزي منظم داشته باشيم و اين ماده حيات بخش را در ايام نوروز فراموش نكنيم.

توصيه‌هايي براي مسافران

 مسافران نوروزي ترجيحا بايستي از مصرف غذاهاي بين راهي پرهيز كرده و سعي كنند غذاها را در منزل تهيه و در كلمن‌هاي مناسب و خنك در كوتاه مدت نگهداري و در بين راه مصرف كنند.

 از مصرف غذاهاي بين راهي به خصوص در رستورانهايي كه فاقد پروانه بهداشتي، كارت‌هاي بهداشتي تاييد وزارت بهداشت هستند جدا خودداري كنند.

 در خصوص مصرف سالاد و سبزيجات در رستوران‌هاي بين باید بگوییم : به دليل اين كه اكثر سبزيجات ممكن است آلوده به ميكروبي به نام «اشريشياكلي» باشند بنابراين در اثر شست‌وشوي نادرست و عدم ضدعفوني، اين ميكروب به انسان منتقل شده و باعث ايجاد اسهال مي‌شود بنابراين مسافران بهتر است در طول سفر از مصرف سبزيجات و سالاد در رستوران‌هاي بين راهي پرهيز كنند.

 بيماري اسهال بيشتر در مسافراني كه از يك منطقه با سطح بهداشت بالاتر به مناطق بهداشتي پايين‌تر مسافرت مي‌كنند و همچنين در بين كودكان و سالمندان شديدتر است بنابراين بهتر است خانواده‌ها همراه خود سبزي و ميوه داشته باشند تا به اين بيماري مبتلا نشوند.

مسافران بايد از مصرف آبهاي آشاميدني بين راهي كه هيچ كنترلي بر آن نيست پرهيز كرده و خودشان بطري‌هاي آب آشاميدني همراه داشته باشند چون در اين صورت از سالم بودن آب مطمئن بوده و با خيال راحت آن را مصرف مي‌كنند.

غذاي كنسروي مطئمن ترين غذا در طول سفر

با توجه به اينكه در بيشتر مسيرهاي جاده‌اي كشور رستوران‌هاي مطمئني وجود ندارند بنابراين توصيه مي‌شود از غذاهاي كنسرو شده و كارخانه‌اي كه طول عمر مشخص دارند استفاده شود چرا كه از سلامت آن مطمئن هستند.

همچنين مصرف دوغ، ماست و آب ليموي تازه در كنار غذا مي‌تواند احتمال مسموميت‌ها و آزردگي‌هاي سيستم گوارشي را در طول سفر به حداقل برساند.

توصيه‌هاي سایت پزشکان بدو مرز  به مسافران نوروزي در مورد پخت و نگهداري مواد غذايي

 غذاهاي باقيمانده بايد در يخچال نگهداري شوند. در صورت عدم دسترسي به يخچال و يا يخدان از مصرف مجدد غذايي كه بيش از 2 ساعت از طبخ آن مي‌گذرد خودداري كنيد.

هميشه بسته غذايي خود و كودك‌تان را بر روي يخ قرار دهيد و در صورتي كه يخچال موجود است آن را به يخچال منتقل كنيد.

طي آماده‌سازي غذاهاي پخته شده را از غذاهاي خام جدا كنيد و براي تهيه سالاد يا خرد كردن نان و سبزيجات از چاقوها و تخته‌هاي جداگانه استفاه كنيد.

براي رفع انجماد گوشت، مرغ و ماهي را بيرون از يخچال، ماشين و يا فضاي باز بيرون يا منزل قرار ندهيد.

دستها و تمام سطوح و وسايل آماده سازي غذا را با مايع ظرفشويي و آب گرم قبل و بعد از تماس با گوشت مرغ و ماهي خام بشوييد.

تخم‌مرغ را به طور كامل بپزيد و هيچوقت قاشق يا كاسه‌اي را كه شيريني خانگي حاوي تخم‌مرغ خام در آنها تهيه شده به دهان نبريد.

زماني كه در بيرون از منزل كباب مي‌پزيد، از ظروف تميز براي كباب‌هاي پخته استفاده كنيد و هيچوقت ظروفي را كه در آنها گوشت خام قرار داشته و هنوز شسته نشده است براي كباب‌هاي پخته استفاده نكنيد.

چند توصيه بهداشتي و غذايي ديگر

– تا حد امكان غذا را شخصا آماده كرده و از مصرف مواد غذايي در رستوران و غذاخوري‌هاي نامطمئن و يا خريد مواد غذايي از دستفروشان خودداري كنيد.

– در هنگام سفر، بهترين غذايي كه مي‌توانيد همراه داشته باشيد غذاهاي خشك و يا انواع كنسرو مي‌باشد.

– در مسافرت بهتر است قاشق، چنگال، كارد و ليوان شخصي خود را همراه داشته باشيد. ضمنا همراه داشتن دستمال كاغذي‌هاي مرطوب شده با مواد ضد عفوني كننده جهت تميز كردن قاشق و چنگال توصيه مي‌شود.

– غذاهاي كاملا داغ و تازه، ميوه‌هاي تازه پوست كنده، انواع كنسروها، بستني‌هاي پاستوريزه، غذاهاي خشك و نان تازه جزو غذاهاي سالم تلقي مي‌شوند در مقابل غذاهايي كه دستفروشان عرضه مي‌كنند، ميوه‌هايي كه مدتي از پوست كندن آن گذشته است و بستني‌هاي سنتي جزو غذاهاي پرخطر محسوب مي‌شوند.

– در صورت استفاده از غذا در رستوران‌هاي بين راه، غذا را به صورت كاملا داغ يا كاملا سرد مصرف كنيد.

– از مصرف سالاد الويه به عنوان غذاي مسافرتي اكيدا خودداري نماييد.

– در صورتي كه در سفر غذاهاي گوشتي همراه داريد بايد قبل از مصرف آن را كاملا حرارت دهيد.

– از مصرف سالاد به ويژه سالادهايي كه در آنها كاهو به كار رفته است و غذاهاي دريايي در غذاخوري‌هاي بين راهي خودداري كنيد.

– شير و فرآورده‌هاي آن را حتما به صورت پاستوريزه مصرف كنيد.

– در صورتي كه سالاد را شخصا درست مي‌كنيد حتما آن را قبلا ضدعفوني، ‌انگل زدايي و كاملا پاكيزه نماييد. بهتر است سبزيجات به صورت پخته مصرف شوند.

– بهترين ميوه‌هايي كه براي مسافرت مي‌توان همراه داشت ميوه‌هايي مانند موز، سيب و پرتقال هستند كه براي مصرف بايد پوست آنها كنده شود.

– در صورت بروز هرگونه علايم تهوع، ‌استفراغ و اسهال به اولين مركز درماني مراجعه كنيد ضمنا همراه داشتن ORS توصيه مي‌شود.

– برنج بعد از پختن سريعا بايد مصرف شود.

– گوشت، مرغ، ماهي و تخم مرغ را فقط از مراكز مجازي كه زير نظر سازمان دامپزشكي كشور هستند تهيه فرماييد.

– آب را فقط از منابع مطمئن تهيه كرده و يا از آبهاي بطري شده استفاده كنيد.

– يخ را از مراكز مطمئن تهيه نموده و از مصرف يخ‌هايي كه در شرايط غير بهداشتي و روي زمين نگهداري يا خرد مي‌شوند خودداري كنيد.

– از مصرف آب‌هاي سطحي، چشمه‌ها و درياچه‌ها خودداري كنيد.

جوشاندن آب به مدت 5 دقيقه يا استفاده از قرص‌هاي هالوژن (تركيبات كلر يا يد) طبق دستورالعمل سازنده در هنگام مشكوك بودن به سلامت آب توصيه مي‌شود.

– رعايت بهداشت فردي از جمله شست‌وشوي مكرر دست‌ها با آب گرم و صابون و كوتاه نگه داشتن ناخن‌ها به حفظ سلامت كمك مي‌كند.

– در هنگام خريد مواد غذايي به تاريخ استفاده و نحوه نگهداري آن كه بر روي برچسب بسته بندي غذا نوشته شده دقت كنيد.

– براي حمل گوشت، مرغ و ماهي حتما از يخدان استفاده و دقت كنيد مواد غذايي خام با پخته تماس نداشته باشد.

– از نگهداري و مصرف مواد غذايي اضافه آماده خودداري كنيد.

– براي طبخ و مصرف غذا از ظروف تميز استفاده كنيد.

– در هنگام سفر غذا بايد آخرين وسيله‌اي باشد كه مي‌خواهيد همراه ببريد و تا لحظه قبل از حركت بايد در يخچال نگهداري شود